Kolejna różnica w porównaniu z umową o pracę dotyczy sposobu liczenia dochodu przyjętego do analizy kredytowej. W przypadku umowy o pracę, większość banków opiera się na średnim dochodzie z 3 ostatnich miesięcy. Przy działalności gospodarczej analizowany jest dochód z kilku czy nawet kilkunastu miesięcy, różnice w metodzie liczenia uzależnione są także od sposobu, w jaki nasze dochody rozliczamy przed Urzędem Skarbowym.
Jeśli rozliczamy działalność w formie Książki Przychodów i Rozchodów, do analizy uwzględniany jest średni dochód wyliczony na podstawie ostatnich 12 miesięcy. W części banków do dochodu z roku bieżącego dodawany jest dochód za cały rok ubiegły i na tej podstawie wyliczany jest średni dochód, jaki przynosi działalność gospodarcza. Należy pamiętać, że bank bierze pod uwagę dochód, a nie przychód. Dlatego ważne są także koszty, jakie wiążą się z prowadzeniem działalności gospodarczej. Do kosztów zaliczana jest także amortyzacja środków trwałych rozliczana w KPiR. Mimo, iż jest to koszt księgowy, bez ponoszenia realnych miesięcznych wydatków, banki nie są skłonne do pomijania tego kosztu przy wyliczaniu dochodu kredytobiorców z działalności gospodarczej.
Dodatkowo bank analizuje także stabilność dochodu w całym badanym okresie. Oznacza to, że dochód w każdym miesiącu nie może w znaczący sposób odbiegać od wyliczonej średniej. Ponadto, jeśli w kolejnych miesiącach dochód miesięczny maleje, bank na pewno poprosi o wyjaśnienia, z czego wynikają takie zmiany.
Nieco inaczej wygląda sposób liczenia zdolności w przypadku działalności gospodarczej rozliczanej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Część banków jako dochód netto uznaje pewien określony procent (10%-40%) przychodu wykazanego w zeznaniu PIT-28 za roku ubiegły i ewidencji przychodów w roku bieżącym. Niektóre banki przy działalności rozliczanej w formie ryczałtu opierają się na oświadczeniu klientów o kosztach i co za tym idzie o dochodach. Takie oświadczenie podlega także weryfikacji przez bank, dodatkowo najczęściej wymagane jest wniesienie wkładu własnego od 30-50%.
Ostatnią formą rozliczania działalności gospodarczej jest karta podatkowa. W takiej sytuacji bank opiera się na oświadczeniu klienta o dochodzie i podobnie jak przy ryczałcie wymaga wniesienia wkładu własnego. Alternatywą jest wyliczenie dochodu netto jako wielokrotność wysokości płaconego podatku, np. w banku Millennium dochód netto to 6-krotność podatku.
Przy działalności gospodarczej, niezależnie od jej formy rozliczania, podstawowym wymogiem jest brak zaległości wobec Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Dlatego planując zaciągnięcie kredytu należy od tym pamiętać i mieć świadomość, że najpóźniej przed wypłatą kredytu (chociaż w większości banków już przed podpisaniem umowy kredytowej) należy dostarczyć zaświadczenia o nie zaleganiu z podatkami i składkami.
Michał Krajkowski, doradca finansowy Domu Kredytowego NOTUS
