A nalitycy bankowi, znając dane o przewidywanym zachmurzeniu i temperaturach wiedzą, gdzie postawić sezonowe bankomaty. Wsparci danymi dotyczącymi popularności turystycznych miejscowości, wiedzą, że w tym miejscu ich klienci będą potrzebowali dostępu do gotówki przez ponad 60 dni. Latem bankomaty to urządzenia strategiczne - i dla banków, i dla klientów.
Lato to raj dla miłośników obrotu gotówkowego. Miasteczka puste przez dziewięć miesięcy roku odżywają, a setki tysięcy turystów zostawiają w nich pieniądze, za które lokalna społeczność będzie się utrzymywać przez najbliższy rok - być może właściciele gospodarstw agroturystycznych będą rozwijać swoją działalność i poszukiwać kredytów na ten cel.
Dostawcy gotówki
- W Niemczech sytuacja, w której nie mam dostępu do własnych pieniędzy, jest nie do pomyślenia - wyznał mi w ub. roku Peter, 40-letni Niemiec, który podwoził mnie z mazurskiej Krutyni do Olsztyna w zamian za pomoc w odnalezieniu działającego bankomatu, bo te, które były w Mikołajkach nie działały.
- Tymczasem w Polsce, jeśli zdecyduję się na podróż kajakiem po Mazurach, mam do wyboru albo noszenie przy sobie grubej gotówki, albo podróże, co drugi dzień, do największego w pobliżu miasteczka. Oba rozwiązania są absurdalne, bo albo spływ kajakiem przestaje być komfortem, ponieważ martwię się czy nie zamoczę pieniędzy lub ktoś mi ich nie ukradnie, albo przyjemność przebywania na łonie w miarę nietkniętej przyrody jest zakłócana koniecznością używania samochodu i przestawiania go z miejsca na miejsce. Karta w Polsce po prostu nie działa. W małych miejscowościach nikt jej nie honoruje. Zdobycie gotówki często zaś wymaga anielskiej cierpliwości.
Z Peterem i jego żoną przejechaliśmy ponad 100 km zatrzymując się po drodze w Mrągowie (pięć bankomatów, w tym dwa Banku Millennium oraz BPH, Pekao i PKO BP) i Biskupcu (bankomat PKO BP). Niestety pieniędzy nie udało się wypłacić w żadnej z miejscowości. Później dowiedziałem się, że można to było przewidzieć - na koniec weekendu w miejscowościach letniskowych w krajobraz wpisany jest bankomat świecący niebiesko-białym komunikatem: „bankomat chwilowo nieczynny".
Przygoda mojego niemieckiego znajomego skończyła się dobrze - znaleźliśmy czynny bankomat w Olsztynie, gdzie - już mądrzejszy - zaopatrzył się w niemal 1,5 tys. zł na najbliższy tydzień. W tym roku, zgodnie z deklaracją banków, ma być dużo lepiej. Czym w polskiej bankowości różni się sezon letni od pozostałych dni w roku? Sektor uruchomił czekające na lato w magazynach sezonowe bankomaty. Można je dowolnie przestawiać i w zależności od potrzeb zmieniać ich lokalizację.
Sieciowe i własne
Niekwestionowanym liderem na mapie bankomatów w Polsce jest Euronet, który rynek pozaoddziaiowy opanował w czwartej części, zarządzając siecią ponad 2000 urządzeń obsługujących bezprowizyjnie lub z niewielką prowizją banki BPH, Millennium, Lukas Bank, Multibank, mBank, Deutsche Bank PBC, Raiffeisen Bank, Bank Pekao, Polbank, Citibank, ING oraz pozostałe na zasadach stałej prowizji płaconej przez klientów banków przy każdej operacji wypłaty.
Dzięki umowom dwustronnym z Euronetem banki mogą oferować swoim klientom operacje finansowe nie tylko dotyczące wypłat gotówkowych - w bankomatach, prócz standardowej funkcji, system umożliwia także inne transakcje, m.in. sprawdzanie salda, miniwyciągi, zmianę kodu PIN, transfery, depozyty, uzupełnianie kont telefonów komórkowych. Funkcjonalność dostępna dla klienta zawsze jest uzależniona od decyzji banku, wystawcy karty.
Liczba transakcji zapytania o saldo może dochodzić do 30 proc. wszystkich transakcji przy użyciu urządzenia, zaś liczba pozostałych typów transakcji to kilka procent. Łączna miesięczna liczba transakcji we wszystkich obsługiwanych przez Euronet bankomatach przekracza 12 mln operacji.
Drugim tytanem na rynku bankomatowym w Polsce jest PKO BP, który z udziałem na poziomie 24 proc. posiadał z końcem kwietnia 1775 urządzeń. Bankomaty PKO BP również umożliwiają zasilanie kont telefonii komórkowej, zaś 770 urządzeń posiada funkcję umożliwiającą składanie depozytów. Większość polskich detalistów zdecydowała się na współpracę w dziedzinie obsługi maszyn wypłacających gotówkę z innymi bankami oraz instytucjami pozabankowymi, czyli Euronetem i Cash4You. Wyjątkiem jest tu BPH, który oferuje swoim klientom możliwość bezprowizyjnego korzystania ze wszystkich bankomatów w Polsce.
Nowe na ulicach
W tym roku latem liczba bankomatów na polskich ulicach zwiększy się o kilkadziesiąt urządzeń. Do 15 września w miejscowościach turystycznych pojawi się 10 bankomatów sieci Euronet, obsługujące karty w systemach Visa i MasterCard. Dla wybranych kart Euronet umożliwia również sprawdzenie aktualnego stanu konta, dostępna jest także usługa w zakresie miniwycią-gów, dzięki której posiadacze wybranych rodzajów kart mogą otrzymywać wydruki dotyczące ostatnich dziesięciu transakcji na swoim rachunku bieżącym. Limity na wypłaty z bankomatu uzależnione są od indywidualnej decyzji banku, wystawcy karty.
Jak zapewnia Euronet, tamtejsze centrum operacyjne oraz dział obsługi klienta bez względu na porę dnia czuwają nad bezpieczeństwem, sprawnym przebiegiem wszystkich transakcji, stanem technicznym bankomatów oraz poziomem dostępnej gotówki w maszynach. Klienci mają możliwość skorzystania z bezpośredniego połączenia telefonicznego do dyżurnych konsultantów. W każdej chwili klient może uzyskać informację na temat najbliżej usytuowanego bankomatu, otrzymać odpowiedź na pytania odnośnie funkcji i usług dostępnych w sieci Euronet.
- Poziom transakcji w bankomatach sezonowych sięga nawet 20 tys. zł miesięcznie - mówi Zuzanna Smolarek z polskiego oddziału firmy. - Niekiedy jednak miejsce, które zostało zakwalifikowane jako dobre pod bankomat sezonowy, okazuje się nietrafione, wówczas rezygnujemy z niego szukając w regionie innej lokalizacji. Na poziom transakcji może mieć wpływ chłodne lato, a tym samym niewielka liczba turystów w danej miejscowości. Zatem bankomaty sezonowe rządzą się zupełnie innymi prawami niż bankomaty, które znajdują się w stałych lokalizacjach.
Co roku korzystamy ze sprawdzonych miejsc, ale sprawdzamy również nowe punkty. W tym roku eksperymentalną lokalizacją jest wioska żeglarska w Sztynorcie. Właściciel bankomatów zapewnia, że przy wysokim poziomie transakcji jest w stanie uzupełniać gotówkę do kilku razy tygodniowo, co pozwala na w miarę krótkie przerwy w funkcjonowaniu maszyn.
Mobilne i nie tylko
Na bankomatach sieci Euronet opierają się przede wszystkim młode banki grupy BRE Banku, czyli Multibank i mBank. Przy czym ten pierwszy korzysta również z urządzeń banku BZ WBK oraz stosunkowo nowej sieci Cash4You.
- Umowę z siecią Cash4You podpisaliśmy w czerwcu - opowiada Wojciech Wężyk z Multibanku. - Zwiększa ona liczbę bankomatów dostępnych dla naszych klientów o 185 urządzeń. Jeśli chodzi o bankomaty sezonowe, to opieramy się na naszych partnerach, z których na pewno Euronet chce takie urządzenia uruchomić.
Uruchomienie kolejnych dziesięciu zapowiada w tym roku także Bank Zachodni WBK. - O tyle zwiększamy liczbę maszyn w sezonie urlopowym - mówi Grzegorz Adamski z BZ WBK. - Dwie z nich pracują na stale w Krynicy i Zakopanem, osiem to urządzenia mobilne, które w każdej chwili można przenieść. Bankomaty sezonowe rozpoczęliśmy uruchamiać w ubiegłym roku. Na początku postawiliśmy dwa na lato, a zimą - pięć kolejnych. Obecnie mamy 10 sezonowych bankomatów i nie wykluczamy w przyszłych sezonach wakacyjnych zwiększenia tej liczby.
Szczególna kontrola
Właściciele polskich bankomatów coraz częściej szczegółowo sprawdzają swoje urządzenia, co ma chronić klientów przed kradzieżami kodów PIN do kart debetowych. Coraz częściej, zwłaszcza w wakacyjnych kurortach, zdarza się, że klienci są obserwowani bądź nagrywani kamerami internetowymi w czasie dokonywania transakcji. Złodzieje zdobywają w ten sposób kod zabezpieczający kartę płatniczą. Bank Millennium informuje, że pracownicy oddziałów są wyczuleni na obserwację bankomatów i ewentualnych zamontowanych na nich urządzeń.
Bankomaty BZ WBK mają konstrukcję, która poważnie utrudnia podłączenie dodatkowych urządzeń. Każdorazowo, podczas zasilania w gotówkę, bankomat jest niezależnie od tego oglądany przez pracowników. Na każdej maszynie jest także numer telefonu, pod który mogą dzwonić klienci, kiedy zauważą coś niepokojącego.
- W większości przypadków kradzieże kodów PIN karty związane są z niefrasobliwością klientów - mówi Wojciech Wężyk z Multibanku. - Zapisywanie numeru PIN na karcie, niezasłania-nie ręką klawiatury w bankomacie przy wpisywaniu kodu PIN, to podstawowe błędy popełniane przez klientów. Wszystkie bankomaty znajdujące się w placówkach MultiBanku są wyposażone w system zabezpieczający przed skim-mingiem (kopiowaniem) kart. W przypadku kradzieży karty większość banków dokonuje natychmiastowej blokady wszystkich wykonywanych nią transakcji. Banki ubezpieczają również wszystkie próby operacji kartami debetowymi i kredytowymi na 24 godziny przed zablokowaniem karty.
(źródło: Gazeta Bankowa, 10.07.2006)
